Học đàn bầu: tập bao nhiêu cũng vô ích nếu sai điều này

Nội dung bài viết

Học đàn bầu thường khiến nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần chăm tập là sẽ hay, bởi đây là nhạc cụ có cấu tạo rất đơn giản: một dây, một cần rung và vài thao tác cơ bản. Chính suy nghĩ “dễ học” này khiến không ít người bước vào đàn bầu với kỳ vọng rằng thời gian tập luyện sẽ tự động mang lại tiến bộ.


Thế nhưng thực tế lại khác hẳn. Rất nhiều người học đàn bầu trong nhiều năm, thuộc bài, đúng cao độ, kéo cần khá mượt, nhưng tiếng đàn vẫn nhạt, khô và thiếu hồn, nghe không ra đúng chất đàn bầu. Nguyên nhân nằm ở chỗ: nếu học đàn bầu mà không hiểu bản chất của tiếng đàn, thì dù tập bao nhiêu cũng chỉ dậm chân tại chỗ.

Học đàn bầu không phải là học “đánh nốt”

Học đàn bầu thường bắt đầu bằng một hiểu lầm rất lớn: coi đây là nhạc cụ chỉ cần đánh đúng nốt, đúng bài là đủ. Đàn bầu nhìn đơn giản, chỉ một dây và một cần rung, nên nhiều người tin rằng cứ tập nhiều thì sẽ hay.


Nhưng thực tế, học đàn bầu không giống học các nhạc cụ giai điệu thông thường. Đàn bầu không sống bằng nốt nhạc rời rạc, mà sống bằng đường tiếng. Một nốt đàn bầu không chỉ là cao độ, mà là cả quá trình đi lên, rung, nhấn, thả và lắng lại.

Xem thêm: Luyến láy đàn bầu sai cách: lý do khiến tiếng bị gãy và vô hồn


Nếu trong quá trình học đàn bầu bạn chỉ quan tâm đến việc “đúng nốt”, tiếng đàn sẽ luôn khô, thiếu hồn, dù bài có khó đến đâu.

Học đàn bầu mà không hiểu điều này thì tập bao nhiêu cũng vô ích
Học đàn bầu chỉ đánh đúng nốt thì tiếng đàn vẫn nhạt và thiếu hồn.

Tiếng đàn bầu nằm ở tay trái, không phải tay phải

Một sai lầm rất phổ biến khi học đàn bầu là dành gần như toàn bộ sự chú ý cho tay phải: gảy cho đều, cho rõ, cho mạnh. Trong khi đó, tay trái – yếu tố quyết định linh hồn tiếng đàn – lại chỉ được dùng để kéo cho đúng cao độ.


Đây là hiểu lầm nghiêm trọng. Trong học đàn bầu, tay trái không chỉ chỉnh nốt, mà tạo cảm xúc, độ luyến, độ rung và màu sắc âm thanh. Nếu tay trái chỉ làm nhiệm vụ “đúng nốt”, tiếng đàn sẽ luôn cứng và thiếu chiều sâu.

Không hiểu rung – nhấn thì đàn bầu chỉ là dây kêu

Rung và nhấn không phải kỹ thuật phụ, mà là ngôn ngữ cốt lõi của đàn bầu. Khi học đàn bầu mà rung không đúng, hoặc rung máy móc, tiếng đàn sẽ trở nên trơ trọi và vô hồn.


Rất nhiều người rung giống nhau ở mọi nốt, không có cao trào, không có điểm dừng. Kết quả là tiếng đàn đều đều, không kể được câu chuyện âm nhạc nào cho người nghe.

Nghe đàn bầu bằng tai nhưng chơi lại bằng trí nhớ

Một lỗi khác thường gặp trong quá trình học đàn bầu là nghe rất nhiều nhưng không phân tích, rồi khi chơi lại thì dựa hoàn toàn vào trí nhớ tay.

Xem thêm: Nhiều người học đàn bầu nhưng chưa bao giờ chạm được “hồn nhạc”


Đàn bầu không cho phép điều đó. Nếu tai bạn không phân biệt được rung nhẹ – rung sâu, nhấn nhanh – nhấn chậm, lên tiếng – hạ tiếng, thì tay bạn sẽ không thể làm đúng. Trong học đàn bầu, tai nghe quan trọng không kém, thậm chí còn quan trọng hơn cả ngón tay.

Tập bài quá sớm khi tiếng chưa ra đàn bầu

Nhiều người nóng ruột muốn đánh bài sớm để “có cái chơi”. Nhưng khi tiếng cơ bản chưa đúng chất, việc tập bài chỉ khiến bạn lặp lại một âm thanh sai ở rất nhiều bài khác nhau.


Bạn có thể chơi được nhiều bài, nhưng bài nào cũng nghe giống nhau, không có chiều sâu và không ra tinh thần đàn bầu. Đây là lý do nhiều người học đàn bầu lâu năm nhưng tiếng đàn vẫn nhạt.

Đàn bầu không cần nhiều lực, mà cần đúng cảm giác

Một sự thật khó chấp nhận khi học đàn bầu là: càng dùng nhiều lực, tiếng đàn càng thô. Nhiều người gảy mạnh, kéo cần nhiều vì nghĩ như vậy tiếng sẽ “đã” hơn.


Nhưng đàn bầu là nhạc cụ của sự tinh tế. Chỉ một thay đổi rất nhỏ ở tay trái cũng có thể làm tiếng đàn khác hoàn toàn. Học đàn bầu là học cảm giác, không phải học dùng sức.

Không hiểu đường tiếng thì không thể hay

Điều quan trọng nhất trong học đàn bầu là hiểu đường tiếng – cách một âm thanh được sinh ra, phát triển và kết thúc. Đàn bầu hay là khi người nghe cảm nhận được dòng chảy của âm thanh, chứ không phải từng nốt rời rạc.


Nếu bạn không chủ động tạo đường tiếng, tiếng đàn sẽ luôn rời rạc, thiếu liên kết và không có sức hút.

Tiếng đàn bầu hay nằm ở tay trái và đường tiếng, không phải ở lực gảy.

Tiếng đàn bầu hay nằm ở tay trái và đường tiếng, không phải ở lực gảy.

Học đàn bầu là học cách làm cho một nốt sống

Khác với nhiều nhạc cụ khác, đàn bầu có rất ít nốt vang cùng lúc. Vì vậy, mỗi nốt phải có giá trị. Một nốt đàn bầu hay có thể chạm cảm xúc người nghe hơn cả một đoạn chạy nốt dài.


Nếu trong quá trình học đàn bầu bạn chưa làm cho một nốt nghe “ra đàn bầu”, thì việc đánh nhiều nốt hơn cũng không giúp bạn tiến bộ.

Kết luận

Nếu bạn học đàn bầu mà chỉ quan tâm đến đúng bài, đúng nốt và kỹ thuật hình thức, thì tập bao nhiêu cũng rất khó hay. Cốt lõi của học đàn bầu không nằm ở số bài bạn chơi được, mà nằm ở cách bạn tạo ra tiếng đàn.


Khi bạn hiểu rằng đàn bầu là nhạc cụ của cảm xúc, của đường tiếng và của tay trái, việc luyện tập mới thực sự có ý nghĩa. Và lúc đó, chỉ một nốt vang lên cũng đủ khiến người nghe dừng lại để lắng nghe.


👉 Đăng ký tư vấn 1-1 các khóa học nhạc tại Erik Music
📩 Zalo Erik Music: 0799 890 462
🔵 Fanpage: https://www.facebook.com/61566471103381
🌐 Website: https://erikmusic.vn

Chia sẻ

Giỏ hàng